Dinsdag 16 November. 

Vandaag, op het menu:  ‘Mobile Clinic’. Voor iedereen klaar is en de jeep geladen, is het alweer een uurtje later dan gepland. Afspraken in Afrika… :-) Dan toch maar eerst naar de maternity ward. Een grand multipara (vijfde kindje) is klaar om te bevallen. De geboorte van de schouders verloopt heel moeizaam. Een mogelijke ‘schouderdystocie’ flitst door mijn hoofd. De eerste noodzakelijke handelingen worden aangewend. Een dikke baby van  4130 gr. wordt geboren!  Hier een zeldzaam gewicht. Meestal hebben we babies van 2500-3000 gr.

Schouderdystocie, een van de life saving skills (levensreddende handelingen) die iedereen op verloskamer in de vingers zou moeten hebben. Het is dan ook het volgende onderwerp waarover Eise donderdag een presentatie zal geven. Ik zal het later herhalen voor de vroedvrouwen. En dan op weg naar MTUTU… moeilijk berijdbare zandwegen trotseren, schraal en dor uitgestrekt landschap aanschouwen, eindeloos.  Zo goed als alles kaal gekapt voor brandhout, hier en daar een hut, een lapje grond dat nog niet is klaargemaakt voor de regen die wordt verwacht, een herdertje met uitgemergeld vee.  De bewoners zijn hier afhankelijk van de grond waarop ze leven. Armoede alom, veel malnutricia.

Op verloskamer wordt de term BBA gebruikt. Born Before Arrival. Geboren voor aankomst. Nu begrijp en voel ik ten volle de betekenis hiervan. Het duurt uren eer een zwangere in arbeid of een bevallende in problemen het ziekenhuis bereikt. Eerst vervoer regelen… Buiten een ossewagen, fiets of  een zeldzaam brommertje zien we geen tegenliggers. Een keer per dag rijdt er een overvol,  aftands busje aan een slakkengang richting Makiungu. Dan maar lopend of gedragen worden. Ondenkbaar maar hier de harde realiteit.

Even uit het dorp worden we gestopt, een man ligt bewusteloos langs de weg. (hypoglycemisch coma??) Dan maar iedereen uit, man in en terug naar het ziekenhuis. We leveren hem af, en zetten onze koers verder. Met de Mobile Clinic op pad is steeds een hele belevenis. Anderhalf uur samengeprakt  hobbelen en schommelen, verschillende tussenstops inlassen want er wordt tevens van de gelegenheid gebruik gemaakt om zowel koopwaar als personen mee te nemen en her en der te droppen. The African way of life. Best gezellig.

Er wachten ons een veertigtal zwangeren en dubbel, neen, driedubbel zoveel babies. Prenatale controle (lees: bloeddruk, gewicht, fundushoogte, ligging van de baby bepalen en beluisteren van harttonen met een toeter, de nodige ijzer- en anti-malariapillen, vaccinaties toedienen). Veel zwangeren komen voor een eerste controle, velen zo goed als aterm. Geen noemenswaardige problemen ontdekt. Een zwangere nemen we mee om te bevallen in het ziekenhuis. Babies vaccineren aan de lopende band, een hels geschrei. Gelukkig vinden ze snel moeders borst als troost…

Woensdag 17 November. 

Sikuku, feestdag voor de Moslimgemeenschap, een vrije dag. Sikuku, altijd spannend afwachten. Volgens de maanstand wordt pas op het laatste moment de exacte dag meegedeeld. En de maan is gunstig… vannacht 6 bevallingen, 2 keizersnedes. Ons wacht  een tweelingzwangerschap van vermoedelijk begin dertig weken. De eerstliggende baby is reeds een tijdje overleden en wordt geboren. De tweede ligt dwars en laat op zich wachten. 5 cm ontsluiting, vliezen intact, voorliggende navelstreng. Moeilijk maar interesting case. We maken ons zorgen over de levensvatbaarheid en kansen van de baby. Het wordt wikken en wegen om een optimaal beleid te voeren.  Sectio/vaginaal bevallen.

De contracties stoppen, we krijgen tijd voor longrijping, een poging tot uitwendige kering lijkt te lukken. Morgen dan toch maar induceren, want het risico voor opstijgende infectie is groot.  Waakzaamheid geblazen, het houdt ons bezig.  Wordt vervolgd… (vrienden en familie, sorry, maar dit stukje is eerder voor mijn collega’s vroedvrouwen thuis :-) Bij deze de groeten en weet dat ik veel aan jullie denk)

Tegen zonsondergang maken we nog een mooie wandeling naar een partij rotsblokken in de buurt. Een horde joelende kinderen achtervolgt ons. ‘Picture!?Picture!?’ en vragen nadien steevast om geld. 

Donderdag 18 November.

Een voldane dag vandaag. Een paar vlotte bevallingen en hechten ‘met’ verdoving. Ik ben onder de indruk van Brigita en Febo. Ze denken na, bewegen, handelen preventief en zijn meelevend met de vrouwen. Aan hen kan ik wat kennis kwijt. Het probleem van de vacuum nogmaals aangekaart. We zoeken samen naar een oplossing. Hoe reinigen en terug in elkaar steken, zal ik aan ieder persoonlijk proberen uitleggen. Een ander systeem voor verpakking en labeling uitdokteren. Een mama komt binnen met haar drie dagen oude baby. Klompvoetjes. Meteen zien we dat deze baby erg ziek is. Hij heeft ademhalingsproblemen, is cyanotisch, slap, en heeft het heel moeilijk om te zuigen.

Waarschijnlijk meerdere aangeboren afwijkingen. We kunnen niks doen. De baby sterft een paar uur later. De mama is heel triestig en loopt gelaten naar buiten. Haar vorige baby stierf ook na de geboorte. Verdriet en zorgen, ze is tevens HIV positief. 

Vrijdag 19 November.

De dag begint bij onze zorgenkinderen.  Een derde prematuur wordt geboren. De baby van Sabrina (TWIN waarvan een overleden) weegt 1600 gr. Een goed gewicht. Hij is actief en toont wat interesse om te zuigen. Nu maar afwachten hoe die evolueert en al dan niet geïnfecteerd is. Toch maar preventief antibiotica starten. Onze andere twee prematuren (1300 gr en 1600gr) doen het goed. Angelina is heel erg begaan met de baby en heeft veel melk. Morgen zal ik hem nog eens wegen. Jammer maar de kangoeroemethode (babies bloot op moeders huid om hun warmte te houden, en alle voordelen hierbij) is hier een nog ver -van -mijn -bed -show. Ik blijf introduceren en  herhalen.

Moeilijk als je de taal niet machtig bent. Vannacht werd een baby binnengebracht, BBA, onderweg bevallen. Hij heeft tekenen van erge infectie. Ondanks antibiotica intraveneus, zuurstof en vocht zie je hem gestaag achteruit gaan. Hij overlijdt. Op hetzelfde ogenblik worden twee andere babies geboren. That’s life.  Ook in Afrika. Zeker  in Afrika.

Eise doet nog een ultrasound bij een andere baby. Een hematoom, bloeduitstorting op zijn hoofdje blijkt een schedeldefect te zijn. Een deel van het schedeldak ontbreekt. Pole! Een sectiobaby die we even moeten op gang brengen. Wat heeft zijn mama een voorgeschiedenis. Haar eerste baby wordt geboren via een sectio wegens disproportie. Nummer twee en drie worden thuis geboren. Nummer vier overlijdt nog voor de geboorte wegens een uitgezakt armpje. Door de druk ontstond er bij de mama een vesico vaginale fistel met urineverlies als gevolg. Ze wordt met succes geopereerd. Nu mag en kan ze niet spontaan bevallen. De baby ligt immers ook dwars. Amai…