Kathleen, onze anesthesiste, werd ondersteund door een anesthesist -verpleegkundige. Het hospitaal was modern uitgerust om de narcose zo goed als naar Westerse normen te kunnen uitvoeren. Enkel zuurstof was soms een probleem wanneer de voorraad op was, maar dit euvel was dan ook binnen een halve dag terug verholpen. De tweede week konden er ook twee patiënten wat verlichting van hun rugklachten krijgen bij een epidurale inspuiting. Ook een rachiverdoving kon toegepast worden bij een ingreep bij een jonge vrouw met een lelijk brandwondenletsel ter hoogte van haar knieholte.

Els, de operatieverpleegkundige, werd ondersteund door verpleegkundige David of Laxon. Er waren ook enkele omloopverpleeghulpen en de eerste week stonden twee student kinesisten in de operatiezaal  als omloop en ondersteunende hulp. Er was nog voldoende orthopedisch materiaal aanwezig om te kunnen opereren. Enige opleiding rond steriliteit zou best wel nuttig kunnen zijn, maar de intenties waren er zeker.

Na de operaties werden de patiënten nog even post -operatief op de recovery naast de operatiezaal opgevolgd tot hij goed wakker was om mee te nemen naar de orthopedische afdeling. Er dienen ook heel wat patiënten verbed te worden, namelijk van OK- tafel naar brancard en van brancard naar bed. De twee glijmatten die ik mee had waren welkom en ze werden reeds spontaan gebruikt door de verpleegkundigen van het OK. Een rolbord zou echter nog nuttiger zijn om het verschil in hoogte en de uitstekende randen zachter te overbruggen ten voordele van de patiënten. Het had toch wel iets, verplaatsingstechnieken in Zambia en preventie van rugklachten is overal belangrijk, waar ook ter wereld, al is het natuurlijk geen prioriteit maar wel best meegenomen.

Terug op de afdeling werden RR, P en T° nog één maal gecontroleerd en werd de medicatie door de verpleegkundigen in een schema opgeschreven. De temperatuur werd verder twee maal daags gevolgd. De patiënt werd postoperatief vooral door de familie opgevolgd en ondersteund. De verbanden werden na één of twee dagen vernieuwd en alle wondnaden zagen er prima uit. Tijdens de tweede week ging ik zelf de verbanden huishoudelijk proper verzorgen, een mens past zich toch vlug aan want op twee weken tijd kan je hun hele manier van werken toch niet omgooien. De volgende keer maak ik een presentatie over wondzorg en steriliteit, nu heb ik er amper durven over spreken daar we het nodige materiaal toch niet ter beschikking hadden.

Aan de andere kant leerde ik ook van de verpleegkundigen om dikdruppels te nemen voor de malariatest of om infusen te plaatsen in een andere soort huid dan de onze, hoewel ik dat liever overliet aan de plaatselijke verpleegkundigen of aan Kathleen die er vlotter in waren. De mobilisatie van de patiënten achteraf was ook een belangrijke en pijnlijke taak van de algemene verpleegkundige. Het is toch zo belangrijk voor de toekomst van de patiënten om een vlotte beweeglijkheid te behouden in het geopereerde lidmaat. Ook de begeleidende ouders van de kinderen zagen het nut in van de revalidatie en zullen hun verantwoordelijkheid wel verder opnemen.

Tussen de operaties door deed Green consultaties en gipswissels samen met Tom, voor wiens advies hij dankbaar was. Af en toe was er een evacuerende gewrichtspunctie nodig. Green en Tom hadden een heel fijne samenwerking en soms kon ik hun ook assisteren tussen het werk bij de hospitalisatiepatiënten door. De ballonnen en gelukspopjes waren meer dan eens een troost voor de kinderen met pijnlijke gewrichten. Het is niet evident om in Afrika met mobiliteitsproblemen te kampen.                                        

We konden ook twee maal een uur les geven rond de operatieve ingrepen die er gebeurd waren en rond de verpleegkundige zorgen nadien, voor de ganse staf van het ziekenhuis, zowel aan artsen als aan verpleegkundigen.

Zambia scheert hoge toppen qua preventie en behandeling van de belangrijkste tropische ziekten zoals malaria, AIDS en TBC. Vrijdag 25 april was er extra aandacht in het ziekenhuis voor de “World Malaria Day Disease: Without Boarders”. Dank zij Els die Tropische Geneeskunde gestudeerd heeft konden we regelmatig uitleg krijgen rond specifieke tropische ziekten, besmettingsgevaar, incubatietijden, behandelingen en andere aandachtspunten.

We hadden een prachtige missie met een fijne equipe die een warm hart hadden voor zwarte medemens. De laatste avond was er door de zusters ook een feestmaal georganiseerd voor ons en het personeel van het OK. Enkele attenties werden als besluit van deze avond uitgewisseld. Onze orthopedische zending was dus zeer nuttig. We konden veel patiënten helpen om hun verdere leven beter op de been of de arm te krijgen.