Dr. Guy Declercq, neus-, keel- en oorspecialist (NKO), nam de eerste NKO missie voor zijn rekening. In 2006 kreeg Artsen Zonder Vakantie de vraag om de artsen in het ziekenhuis van Nyantende, Congo, te gaan helpen: de kinderen van de regio werden in hun huig gesneden met alle gevolgen van dien. In 2007 vertrok Guy voor de eerste keer. Wat doet zo'n neus-keel en oorarts in Afrika?

Hoe was jouw eerste AZV-missie?

Eind november hoorde ik van een collega dat ze bij AZV al jaren op zoek waren naar een neus-keel en oorarts. Ik nam dus contact met Artsen Zonder Vakantie en na een gesprek was de zaak rond: ik zou naar Bukavu, Oost-Congo vertrekken.

Het eerse doel van de missie was na te gaan waarom de "sorciers" bij kinderen vreemde ingrepen ter hoogte van het verhemelte uitvoerden. Deze ingrepen brachten, zoals te verwachten, vele complicaties (infecties, open neussspraak, slikstoornissen,...) met zich mee.
Het tweede doel was een dienst neus-keel-oor op te richten in een regio waar er sinds meer dan 40 jaar geen specialist meer was!!! Werk op de plank.

April 2007, vertrek naar Afrika. Via Kigali naar Bukavu en dan kennismaking met het "Hopital de Référence de Nyantende". Ik zie me nog steeds daar aankomen op een maandagmorgen, letterlijk met pak en zak, door de chauffeur afgezet worden voor het ziekenhuis. Zeker honderd mensen stonden daar buiten te wachten...

Toen men mij vertelde dat dit de patiënten waren die voorzien waren voor de consultatie diezelfde voormiddag , schrok ik toch even. Tijdens die missie heb ik naast het enorme consultatieve werk ook kleinere chirurgische ingrepen kunnen uitvoeren (ik had namelijk zelf wat materiaal meegenomen in mijn bagage), maar heb ik mij vooral een idee kunnen vormen over de reële noden op vlak van NKO in de regio.

  

Ik was vastbesloten om beter gewapend terug te keren: beter voorbereid op de consultaties en mét voldoende chirurgisch materiaal. En ik blijf het project steunen: in september vertrek ik voor de vierde maal naar Nyantende. Sinds de eerste missie is er veel goed werk verricht. Ik heb het geluk gehad dat Dr. Patrick Balungwe, afkomstig uit Bukavu en in Kinshasha gespecialiseerd in neus-, keel- en oorziekten, steeds naast mij stond om verder opgeleid te worden.

Deze maand wordt hij erkend als specialist en zal zich dan definitief vestigen in Nyantende. Hij is onlangs ook erkend als stagemeester, en zal op zijn beurt dan ook artsen mogen opleiden tot specialist NKO. Het goede werk dat AZV heeft opgestart, wordt door Patrick verder gezet. Uiteraard zal ik tijdens mijn volgende missies blijven instaan voor verdere opleiding. Artsen Zonder Vakantie zal blijven zorgen voor de medisch materiaal.

Wat is de drijfweer om jouw jaarlijkse vakantie aan AZV te geven?

Het belangrijkste is het graag te doen. Het geeft een extra dimensie aan je werk als arts: het overbrengen van kennis, het opbouwen van een dienst. De noden daar in Afrika zijn zoveel groter dan in onze Westerse landen, daardoor is de voldoening zoveel groter.

De mensen daar zijn ook zeer vriendelijk, goedlachs, vol humor...ondanks oorlog, geweld, honger, ziekte... Ze blijven geloven dat het ooit beter wordt. Dit werkt zeer motiverend en is een echte levensles voor ons westerlingen!

Welke projecten heb je bezocht en wat is blijven hangen?

Ik heb persoonlijk weinig projecten bezocht, dit door een gebrek aan tijd. Een project dat mij is bijgebleven is "La maison de jeunes filles handicapées". Het is een huis waar een tiental jonge meisjes met motorische handicap (meestal tgv van polio) in ondergebracht zijn. Door hun handicap worden zij meestal verstoten door hun familie. Ze krijgen onderdak en af en toe wat rijst en andere levensmiddelen.

In samenwerking met een lokale zuster heb ik vorig jaar een klein projectje gestart, waarbij ik een verantwoordelijke heb aangesteld (die dan ook wordt vergoed) om zich te onfermen over die meisjes. Het is de bedoeling ze te omkaderen, ze eventueel een beroep aan te leren om ze opnieuw in de maatschappij te doen functioneren.

Wat zou jij AZV aanraden op basis van jouw ervaringen?

Ik zou voorstellen dat we ons concentreren op een paar landen, regio's en ziekenhuizen. Een betere follow-up is dan ook mogelijk.

Wat is het mooiste succes verhaal uit jouw AZV-carrière?

In 2008 was ik op bezoek bij dokter Patrick Murhula in Luwinja. Hij vroeg mij een bepaalde patiënte te onderzoeken. Het was een veertigjarige vrouw met een zeer uitgebreide tumor van de linkerkaaksinus met doorbraak naar het oog en het aangezicht. Deze vrouw was, zoals het vaker gebeurt, verstoten door haar familie .

Er werd uiteraard gedacht aan een operatie, maar zonder het nodige materiaal vond ik het te riskant (er was zelfs geen mogelijkheid om bloedvaten dicht te branden). Het is slechts na lang aandringen van Patrick Murhula dat ik besloten heb deze ingreep uit te voeren. De tumor werd bijna volledig verwijderd en het bleek te gaan om een goedaardige tumor!! De vrouw heeft haar gezichtsvermogen herwonnen en leeft opnieuw thuis bij haar familie. Een fantastisch gevoel, iemand terug laten zien. Dat vergeet je nooit!

Wat is jouw grappigste ervaring bij het botsen van de Europese met de Afrikaanse cultuur?

Een grappige ervaring die de Congolezen wel typeert: tijdens een ingreep valt de electriciteit uit. Ik vraag om de generator aan te zetten, na 20 minuten nog niks ... Ik vraag waaromer niks verandert? Er is geen fuel voor de generator ...."Rij er dan om." zeg ik... 20 minuten later nog niks...de jeep is in panne...Dat is Congo... Je went er wel aan.