BE73 7331 0001 0060

Interview - “Jenga Maarifa is een krachtige scheut die kan uitgroeien tot een sterke boom.”

In 2016 startte Artsen Zonder Vakantie samen met de Provincie Vlaams Brabant met het project Jenga Maarifa; ‘kennis opbouwen’ in het Swahili. Dit project legt zich toe op het opleiden van ziekenhuistechniekers in DR Congo en Burundi. Want een goede gezondheidszorg is pas mogelijk met degelijk materiaal en mensen die de kennis en vaardigheden hebben om dat goed te onderhouden.  

Wat doe je bijvoorbeeld met een lege batterij, een aerosoltoestel zonder masker, een operatielamp met maar één gloeilamp…? Deze situaties kunnen we ons in de westerse gezondheidszorg nauwelijks voorstellen. Artsen en hulpverleners in Sub-Sahara Afrika kampen echter dagelijks met deze gebrekkige infrastructuur. De WHO schat dat ongeveer 50 % van het medisch materiaal in ontwikkelingslanden niet functioneert, niet optimaal wordt gebruikt of niet wordt onderhouden. Apparatuur is verouderd, wisselstukken zijn te duur of niet voorhanden en technici krijgen geen trainingen. Vandaar dat een project als Jenga Maarifa zo belangrijk is binnen de gezondheidszorg. Zo dragen we bij aan betere apparatuur en getrainde technici.

WARD HERMANS (65), industrieel ingenieur bouwkunde is als vrijwilliger van Artsen Zonder Vakantie nauw betrokken bij de Jenga Maarifa opleidingen.

Ward Hermans: “Mijn vrouw (Chantal Duces) werkte als verpleegster en terreinvrijwilliger bij Artsen Zonder Vakantie. Daarnaast werkte zij ook als verantwoordelijke internationalisering aan de Thomas Moore Hogeschool in Mechelen. Om haar cursussen te stofferen nodigde zij mensen uit met buitenlandse ervaring; zo ook terreinvrijwilligers van Artsen Zonder Vakantie. Op een bepaald moment vernam zij dat de organisatie naast artsen en verpleegkundigen ook technici zocht om zonnepanelen en elektriciteit in de partnerziekenhuizen in orde te brengen. Zoiets vond ik met mijn achtergrond als industrieel ingenieur bouwkunde een geweldige evolutie en ik stelde me dan ook meteen kandidaat. Zo vertrok ik regelmatig op zending naar DR Congo.”

Jenga Maarifa ervaring

“In februari 2018 ging ik mee op zending naar Bukavu binnen het Jenga Maarifa opleidingsproject. Toen werd de koudeketen en alles omtrent sterilisatie aan de lokale ziekenhuistechniekers uitgelegd. Ik vond het bijzonder interessant en besloot een extra module binnen deze opleiding uit te werken rond ‘inventarisatie van medische toestellen en technisch materiaal’.”

“In mei keerde ik terug naar Bukavu. Gedurende veertien dagen gaf ik samen met onder andere Rik Vereecken en Jean Claude Tewa (van MSF supply) een opleiding rond het inventarisatie-thema. Hoe zorg je dat medische toestellen, nutsvoorzieningen, gebouwen en materiaal regelmatig gecontroleerd worden? Waar, hoeveel en waarvoor worden onderdelen bewaard? Hoe stellen we orde op zaken? Wanneer en hoe werk je preventief, curatief, enzovoort… Dit lijkt evident maar op locaties waar amper met de computer gewerkt wordt, is dit een heel ander verhaal. Dit allemaal onderbrengen in een eenvoudige en toch duidelijke inventaris is onontbeerlijk voor de flow van een ziekenhuis en het werken met diverse teams.”

Praktisch aan de slag in Bukavu

“Na een theoretische vorming – waaraan zestien ziekenhuistechniekers deelnamen - gingen we praktisch aan de slag. Kleine groepjes van telkens vier techniekers begeleiden we gedurende één week stage in een bepaald ziekenhuis. Na die week kregen we als lesgevers een nieuwe groep van vier ziekenhuistechniekers en trokken we naar een ander ziekenhuis. Zo kon iedereen op diverse plaatsen stage lopen en al het geleerde in de praktijk brengen onder de hoede van diverse lesgevers.”

Fantastische opleidingen

“Ik ben zeer tevreden. Dit was zonder overdrijven een van mijn meest zinvolle zendingen. Het is bijzonder knap hoe goed de Jenga Maarifa-opleiding in elkaar zit: korte, gespreide modules die elkaar mooi opvolgen. Het niveau is goed en de opleiding covert de basisnoden waarmee bijna alle ziekenhuizen in de regio van de Grote Meren (Rwanda, Oost Congo, Burundi) te maken krijgen. De focus ligt op de basisprincipes van waterleidingen, elektriciteit, elektronica, inventarisatie en organisatie. Alles is erg toepasbaar binnen de lokale context en wordt zeer gestructureerd aangeleerd; zowel theoretisch als praktisch.”

“Ook de reacties van de techniekers en ziekenhuisverantwoordelijken zijn positief. Zelfs na de opleidingen blijven de deelnemers verder communiceren en elkaar motiveren. Via WhatsApp-groepen staan ze met elkaar in contact en wisselen ze zo kennis uit. Op die manier gaat het leren en steunen verder wanneer wij niet meer ter plekke zijn. Fantastisch, toch?”

 “Voorlopig realiseerden wij de laatste praktische module binnen het Jenga Maarifa-opleidingsproject maar als je ziet wat dit lokaal allemaal teweeg brengt en wat een verschil dit maakt voor de partnerziekenhuizen dan zou daar een vervolg op moeten komen. Wij kunnen immers nog zoveel toepasbare kennis bij brengen, verder ondersteunen en opvolgen. Het zou jammer zijn mocht dit project stilvallen. Ik hoop dat de nodige fondsen zoals nu via de Provincie Vlaams-Brabant verder aangetrokken kunnen worden.”

Share/Save