__________________________________________________

Vandaag breng ik mijn laatste werkdag van dit jaar hier door op onze bureau te Bujumbura.
Iets rustiger nu (polépolé) , bijna alle blanken zijn vertrokken op vakantie naar het thuisfront. Ik blijf als hoofdverantwoordelijke achter vandaag om alles in goeie banen te leiden en de boel hier veilig af te sluiten deze avond...

De tijd vliegt inderdaad snel, we zijn al eind 2011... Mijn tweede eindejaar dat ik hier in Burundi doorbreng...

Een jaar van leven met en voor de mensen. Een jaar met een missie, een jaar van positieve en negatieve emoties, een jaar van veel nadenken. Een jaar waarin sommige vrienden uit Belgie me spijtig genoeg niet contacteerden, maar waar ik met anderen terug erg nauwe contacten legde dankzij de huige communicatie-middelen.

Een jaar waarin ik mijn 10 studenten orthopedie een enorme progressie heb zien ondergaan,  een jaar van duizenden kilometers langs afrikaanse wegen, een jaar waarin we honderden patienten terug mobiel maakten dankzij de fabricatie van een aangepaste orthese of prothese, dankzij een paar krukken of een rolwagen - tricycle, een jaar waarin ik meer huwelijksfeesten meemaakte dan in mijn hele leven, een jaar waarin ik zovele nieuwgeboren kinderen in mijn armen mocht nemen, een jaar waarin ik een aantal begrafenissen meemaakte, een jaar van vele professionele activiteiten met zichtbare resultaten...

Kortom: een jaar waarin ik opnieuw veel armoede en ellende heb gezien maar ondanks de situatie ook ooo zo vaak een witte glimlach opmerkte. Opnieuw kan ik jullie beamen dat vreugde en geluk zich onder de mensen bevindt en niet in de portefeuille!

Dit jaar is het echter het eerste jaar vanaf mijn geboorte dat ik met kerstmis niet thuis was. Kerstmis is een feest voor de familie, voor het gezin, het deed m wel wat raar, doch zijn we samen in gedachten en blijft de kerstboodschap dezelfde.

Weinig kerstsfeer hier, buiten een straatverkoper die met een triestige kerstspar leurt doorheen de straten van Bujumbura...
Geen kerstverlichting, geen kerstman, laat staan skipistes op de markten, jenever, gluhweihn,... , toch sporadisch wat kerstmuziek op de radio.
De zon doet bijna vergeten dat het kerstmis is...

Doch in plaats van een mega-opgeblazen kerstsfeer als in Europa waar de echte kerstboodschap vaak wordt bedolven onder cadeautjes en show, beseft iedereen hier goed de boodschap van kerstmis.

Hier is het de laatste dag op school alvorens de kinderen in vakantie gaan. Hier in vakantie gaan voor de kinderen betekent vaak thuis werken: water halen, kuisen, koken (maniok stampen, rijst selecteren, bonen klaarmaken,...), op het land werken, .... Een andere invulling van de vakantie dan de luxe-kinderen in Europa weliswaar...

Gisteren daalde ik af uit de bergen vanuit Makamba waar we er met Handicap International een revalidatiecentrum steunen, gerund door een congregatie zusters. Maandelijks verblijf ik er een week om samen te werken met de professionelen in dit centrum (consultaties doen, behandelingsplan uitschrijven en orthopedische apparaten fabriceren). Net als in dit centrum werk ik ook nog in twee andere centras in het land (Gitega, Muyinga).

Toen we richting Bujumbura afdaalden zag ik 5 vrachtwagens in panne (op zich een heel gewoon zicht voor ons), maar zag ik ook een ernstig accident de voiture. Net 3 minuten voor ons gebeurd. Een taxi overladen met vracht en mensen (vaak tot 7 mensen in één auto) die zoals gewoonlijk te snel rijdt op de kronkelwegen in de bergen had frontaal gebotst met een zware truck...
De 5 personen die in de taxi zaten lagen allemaal in het bananenveld naast de weg.
Vreselijk om zien... Bloed overal, zeker drie die dood waren, de andere twee bewogen stilletjes... Geen ambulance, geen hulpdiensten, geen dokters, enkel een massa omstaanders die niets konden doen...
Een dépannage voor de vrachtwagen kan vlugger te plaatse zijn dan een ambulance, stel je voor (na enkele uren weliswaar...). De mensen die door spoedhulp zouden kunnen gered worden sterven hier ter plaatse onder de bananenboom door onmacht...
Ook wij zijn niet geautoriseerd om te stoppen en geef toe, wat zou ik kunnen doen...
Machteloosheid... Een vraag die ik me hier al herhaaldelijk heb gesteld: Is het leven van ieder mens niet evenveel waard dan... Als ik zie hoe vlug ze iemand hier 'opgeven', in een ziekenhuis of in een accident, dan sta je toch wel even stil...
Maar ja, in een land waar gedurende meer dan 10 jaar een burgeroorlog was ligt leven en dood veel dichter bijeen dan in een Westers land...

Een ander verhaal is als ik het aantal geamputeerde mensen bekijk (en surtout het grote aantal kinderen), dan merk je het niveau van de medische wereld hier. Een amputatie is vaak de makkelijkste oplossing voor hier terwijl het echter zou moeten de laatste noodoplossing zijn (zoals bij ons)... Hier zien ze niet op een knie of een elleboog... Beter iets korter amputeren en hun leven redden is hun leuze... Ik ben er zeker van dat vele amputaties zouden kunnen worden vermeden indien we de juiste middelen en kennis in de ziekenhuizen hadden, maar ja... A la guerre comme à la guerre zei mijn grootvader vroeger...

Wilde verhalen hoor ik hier wekelijks als ik naar de oorzaak van een amputatie vraag: slangebeten, beet van een nijlpaard, een varken die beide voetjes van een baby opat..., granaten, UXO's, bal perdu, uit een palmboom gevallen,... je houdt het soms niet voor mogelijk...

Morgen geven we (samen met enkele Burundese vrienden hier) een feest voor de straatkinderen (les enfants de la rue). Een idee welke ik ooit eens lanceerde toen we onder vrienden ergens samen een pintje dronken op een avond te Bujumbura. Dit idee kreeg vorm en zal morgen plaatsvinden.

Een 150-tal straatkinderen zullen aanwezig zijn. Ik steunde het feest met geld die ik nog dankzij velen onder jullie ontving vooraleer hierheen te vertrekken.

De straatkinderen zijn een groep kinderen die vaak wordt vergeten in de maatschappij, ze slapen ‘à la belle étoile' op een karton en leven van de enkele 100-en burundese franken die ze dagelijks samenbedelen. Jonge kinderen zonder toekomst... Ook zij moeten worden gerespecteerd mijn gedacht. Voor morgen trommelde ik vele vrienden muzikanten op die komen zingen, we organiseren un match de foot entre les grands et les petits, ik kocht twee geiten die zullen geslacht worden en worden verorbert tot en met de kop..., ook kocht ik een zak rijst van 50kg vanuit Tanzania (eerste kwaliteit!). Nadien verdelen we nog kledij bijééngespaard door vele mensen hier, want die kinderen lopen echt rond gekleed in hompen... De kinderen zien enorm uit naar dit feest!

En dan Europa:
Steeds als ik nieuws hoor over Europa is het toch zo vaak negatief nieuws : financiele crisissen, politieke frustraties in Belgie, depressieve of overspannen mensen tgv van een te grote carrière-jacht, scheidingen, ... Waarom verliezen de mensen toch steeds vlugger de moed en verdoezelen ze de echte waarden des levens? Of misschien heb ik het verkeerd voor...

Mijn gedacht: 'Plus que petite c'est la maison, plus que la paix est grande...'

Ik wens jullie allen een vredevolle en zalige kerst- en eindejaarsperiode met jullie gezin en vrienden.

De tijd gaat snel, gebruik hem wel !

Tot hoors,

Christoph Tyvaert