Wij kijken terug op een hartverwarmende missie… de laatste Malarone®pil betekent ook: reeds een week terug thuis. Het leven gaat weer zijn gewone gang, structuur en regelmaat sluipen binnen. Missiespullen worden opgeborgen, verslagen geschreven. In mijn notitieboekje vind ik nog een verhaal, bloggensklaar. Dit krijgen jullie, mits enige vertraging. De internetgoden waren ons deze missie niet gunstig gestemd…

Maandag 28 februari 2011.

Een arts-anesthesist bestaat hier niet. Wel een anesthesist-verpleegkundige. In het beste geval heeft die een jaarcursus gevolgd, zoals Frimina. Kennis van fysiologie en producten is eerder pover. Enig onderricht van Ben is bijgevolg meer dan welkom. Hopelijk krijgen ze de routine van spinale verdoving bij sectio’s onder de knie. Telkens opnieuw probeer ik de voordelen voor moeder en kind te benoemen, en aan te sturen op een ruggeprik. Telkens weer een ander excuus om toch maar algemene anesthesie (lees: onder ketamine) toe te passen. ‘Dringende’ (hum!?) sectio, medicatie AA lag reeds klaar, gebrek aan juiste spinale catheters, foute rug, oeps… vergeten, enz, enz…..Graag zag ik het anders tegen ons vertrek. Ik heb zo mijn twijfels.

Dinsdag 1 maart 2011.

Terwijl Eise en Ben een druk operatieprogramma hebben, ontferm ik me over Sophia, de dochter van Mamhamisi, een collega vroedvrouw. Sinds gisteren is ze in arbeid van haar eerste kindje. Een sectio wordt overwogen,maar met wat extra oxytocine-stimulatie komt het tot een goed einde. Ze is bekaf. Vacuumextractie wordt hier zelden tot nooit gedaan. Dan maar fundusdruk. Met volle macht wordt er op de buik geduwd. Horrorpraktijken. Arme mama, arme baby.

Woensdag 2 maart 2011.

Na de ochtendbriefing hebben we het over resuscitatie van de pasgeborene. Met een powerpoint-presentatie en baby Ann (de oefenpop) ga ik van start. Nu nog enkel de richtlijnen toepassen in werkelijkheid J Aan oefening geen gebrek hier. Babies worden vaak in een slechte conditie geboren. Geen prenatale screening, moeders met slechte fysische conditie, lange arbeiden, moeilijke uitdrijvingen, geen foetale monitoring, laksheid en gebrek aan actief, correct beleid,… Momenteel startte de Tanzaniaanse overheid met een opleidingsprogramma: ‘Helping Babies Breathe’. Het doel is, om bij elke geboorte ten minste 1 persoon, ervaren in neonatale reanimatie te hebben. Het focust zich op handelingen die gezonde babies moet beschermen en die babies welke niet spontaan ademen moet helpen. Lets hope!

Adelina gaat niet goed. Reeds meer dan een week geleden kreeg ze een keizersnede na een dagenlange arbeid thuis. De baby lag in aangezichtsligging en kon niet geboren worden. Hij haalde het niet. Hopelijk de moeder wel, want haar algemene conditie is niet goed. Ze heeft hoge koorts, etter komt uit haar wonde, ze lekt onwillekeurig urine en met haar darmen is ook iets mis. Het personeel ziet de ernst niet in. Ik trek aan ieders mouw. Met Bens hulp wordt een beleid gestart (of alleszins gepoogt). Wat is het soms frustrerend werken. De baby van de buurvrouw wil niet zuigen, hij is heel apathisch en beeft. De mama heeft blijkbaar geen melk. Ze is een epileptische patiente en had haar laatste aanval op de operatietafel. Gelukkig kan de grootmoeder zich kunstvoeding veroorloven.

Ik geef een demonstratie hoe de poedermelk te bereiden. Ook aan de aanwezige vroedvrouwen want niemand weet hoe het moet. De raad om de borstvoeding te blijven stimuleren wordt met handen en voeten uitgelegd. Jammer dat ik geen swahili spreek.

Donderdag 3 maart 2011.

Ben dicteert me onze belevenis op operatiekamer. Na de aanvankelijke frustraties te hebben overwonnen van het niet hebben van de juiste medicatie voor het geven van anesthesie, komt Mie binnen met een neonaat van een keizersnede uit de tweede operatiekamer. Eerst lijkt alles in orde te zijn met de pasgeborene, nadien blijft de apgarscore laag. Ventilatie en circulatie laten het afweten. Intensievere zorg is aan de orde. Aanvankelijk beginnen we met beademing via masker er ballon. Al snel is er sprake van bradycardie, waarop we starten met hartmassage. Wat we zien is een baby dat af en toe gaspt. We vermoeden dat er misschien sprake is van een hoge luchtwegobstructie, er was namelijk zwaar mecionaal vruchtwater. Tijdens het verder veiligstellen van de luchtweg wordt hierop besloten tot intubatie. Tijdens de procedure stellen we vast dat er echter geen sprake is van hoge luchtwegobstructie, geen meconiumaspiratie. De intubatie is succesvol en de neonaat wordt nu via tube beademd.

Het probleem is echter dat er een ernstige bradycardie optreedt en die helaas, ondanks hartmassage, overgaat in een asystolie. Ondanks adequate oxigenatie en hartmassage komt er geen verandering in de situatie ten voordele van de baby. Als ultimum refigium wordt nog adrenaline rechtstreeks in het hartje gespoten. Helaas blijft dit ook zonder resultaat. Na gezamenlijk overleg wordt besloten de reanimatie te staken. We bespreken dit nog even na. Geen prettige belevenis. Maar, geen tijd om al te lang te blijven stilstaan, het werk roept. Ik rep me naar verloskamer, alle hulp is welkom, er liggen nog een paar dames te puffen.

Emilia, een jonge vroedvrouw, is weggeroepen om een zwangere, met niet vorderende arbeid, op te pikken met de ziekenhuisambulance. Ze blijft zeker 4 uur weg, het is niet bij de deur. Een stuitbevalling biedt zich aan, gelijktijdig met een andere bevalling. Zuhuru verdwijnt achter de hoek, ik sta er alleen voor. Nog even de nodige handelingen overlopen en eens flink in- en uitademen, rustig blijven. Ok, ik ben er klaar voor. Het is een klein lichaampje met een groot hoofd, het wordt een geassisteerde stuitbevalling. Een strakke navelomstrengeling, een slappe baby. Al snel zien we ook naast foutieve proporties andere malformaties, geen handjes. Pole mama!

Vrijdag 4 maart 2011.

Vandaag veel ontslagen. Ook de mama en haar gehandicapte baby gaan naar huis. Ze komt me persoonlijk bedanken en vaarwel zeggen. Het raakt me. Hopelijk vindt dit kind zijn weg in het leven. Misschien overleeft hij het niet. Hier geldt nog steeds: de sterksten overleven. De cijfers voor perinatale sterfte en kindersterfte zijn enorm. Zoveel kinderen die de leeftijd van vijf jaar niet halen. Maar één ding is zeker, deze mama zal goed voor haar baby zorgen. Dat staat vast!