Regen, wind, kilte, overstroomde gebieden…de actuele weersomstandigheden zijn een van de vele verschillen tussen België en Rwanda. We hebben de eerste orthopedische AZV-missie in Mibilizi zojuist beëindigd: proberen om orthopedie en traumatologie uit het niets op gang te brengen in een klein regionaal ziekenhuis leek een interessante uitdaging, en dat is het ook geworden.

Een AZV-missie bevat meestal een complexe cocktail met vele ingrediënten: verrassende ontmoetingen, soms met zeer kleurrijke figuren, een flinke dosis inspiratie, momenten van voldoening en momenten van frustratie; de vreugde bij een succesvolle behandeling die iemand nieuwe levenskansen kan geven wordt regelmatig afgewisseld met een gevoel van onvermogen door de toevloed van complexe problemen die met de beperkte middelen niet te behandelen zijn.

 Het was deze keer niet anders: een clinical research fellow van deUniversity of Virginia verwachtte ik niet tegen het lijf te lopen in een klein lokaal ziekenhuis in een uithoek van Rwanda. Een lokale anesthesist die zich waarschijnlijk beter thuis zou voelen op een stand-up-comedian-podium dan in een operatiezaal was ook wat verrassend.

Het was voor mij dan ook een nieuwe ervaring toen ik die anesthesist letterlijk de operatiezaal moest binnen duwen zodat hij eindelijk aan zijn taak zou beginnen. Het contrast tussen schijnbaar weinig geïnteresseerd en altijd dralend personeel en andere zeer gemotiveerdeen leergierige medewerkers was enorm.

Voor orthopedische operaties heb je toch wel nood aan specifiek materiaal. Dit bleek in het ziekenhuis niet aanwezig te zijn, tot Nicole in een depot van de apotheek een kleine schatkamer vond. Na een halve dag grondig onderzoek van bestofte dozen, konden we een ‘basisset orthopedie’ samenstellen. Een hamer ontbrak echter nog. Congo was vlakbij en ‘article 15’ had geen probleem om de Rusizi rivier over te steken: enig onderhandelen met de hospitaaltechnieker leidde tot een 50/50 verdeling. De technische dienst heeft nu nog 1 hamer!

 

Gezien een AZV-missie een opleidingsobjectief heeft en omdat ook na ons vertrek de fracturen zullen blijven binnenstromen in Mibilizi, organiseerden we een externe fixator cursus met workshop en parallelsessies voor dokters en verpleegkundigen. Ook het anesthesieteam kreeg een eigen les.

 

‘De ontdekking van Congo’ is de titel van een boek, maar voor ons een weekend in Bukavu. De stad heeft weinig wegen die naam waardig en lijkt soms sterk op een grote puinhoop. Als je hier door kan kijken, en de juiste locaties vindt, kan je er leuke plekjes tegenkomen en zie je de pracht van het Kivumeer met de bergen op de achtergrond. Een mooi lichtpunt vonden we ook bij een bezoek aan het project van SOS kinderdorpen in Bukavu. Hier kunnen weeskinderenin een rustige, stabiele omgeving opgroeien en krijgen ze nieuwe kansen.

 

 

Wie het novemberweer in Rwanda kent, weet wat ik bedoel als ik onze missie beschrijf als een afspiegeling ervan. Zoals de Rwandezen na het schuilen voor een stevige regenbui gewoon rustig verderwandelen, zo relativeerden wij ’s avonds op het terras van ons huis de problemen van de dag met de nodige humor. Nu zijn we weer thuis in België.

Op een terras zitten is niet meer aan de orde, maar ieder van ons kan op z’n eigen manier beginnen dromen van en denken aan een volgende missie, want wie wil er niet terugkeren naar Afrika met al z’n kleuren en geuren, de rust en de drukte, de prachtige mensen en ondoorgrondelijke mysteries.